.jpg)
PHỞ SẮN- ĐẶC SẢN QUẾ SƠN
Mưa lất phất, lạnh, răng chị va vào nhau.
Chuyến xe đò vừa thả chị xuống bến xe liên tỉnh Huế đã thấy hai đứa con chạy đến đón mẹ.
- Mẹ đem chi mà lỉnh kỉnh đủ thứ rứa ?
- Đồ nhà quê cả mà!
- Phòng trọ tụi con chỉ bằng cái lỗ mũi chỗ mô để cho hết?
- Không có chỗ để thì cất trong bụng tụi bây là xong.
- Có đồ ăn hả mẹ? Ô yeah! Con yêu mẹ lắm.
Mấy mẹ con tay xách nách mang, lọc cọc chở xe đạp về chỗ trọ. Đúng là không có chỗ để bó phở sắn to tướng của chị thật. Ngoài chỗ để cái giường mét hai, chỉ còn chỗ kê hai chiếc bàn học bên dưới nào là xoong, nồi, chén bát, bếp mi ni, gia vị dầu ăn đủ thứ được sắp xếp gọn gàng. Trên tường còn gắn cái giá sách tiện lợi, giá treo đồ tiện lợi… không gian được khai thác triệt để.
- Mẹ cứ để đại đó đi.
- Thôi thì kêu hết bạn bè xóm trọ của con lại đây, cất vô bụng là xong. Khó khăn lắm chị mới tìm được chỗ để bó phở vừa nói
- Có nhưn chưa mẹ?
- Mẹ chuẩn bị đầy đủ. Có cả rau sống đó. Một đứa nấu cho mẹ nồi nước sôi, một đứa bẻ phở.
- Thôi mẹ mệt cứ nằm nghỉ để đó tụi con lo cho.
Thế là chúng gọi bạn bè trong xóm trọ tập trung. Độ năm bảy đứa đem theo cả nồi, rổ, cả bếp… ở đây thứ gì cũng nhỏ mà. Chúng hê nhau mỗi đứa một việc,dưới sự điều khiển của con gái lớn chị. Tiếng cười nói vô tư của bọn trẻ làm ấm cả mùa đông xứ Huế. Cá tràu chị đã cắt lát um sẵn với nén, nghệ, gia vị đầy đủ, thấm tháp được bọn nhỏ nấu chia thành mấy nồi nhỏ, đang sôi sùng sục thơm phức. Loáng một cái mọi thứ đã lên mâm. Phải thu xếp lắm mới đủ chỗ ngồi cho cả bọn. Chúng ưu tiên cho chị ngồi đòn còn tất cả ngồi dưới đất.
- Cô ơi! Bọn cháu nghe Quỳnh quảng cáo phở sắn hoài, cứ mong mãi, giờ mới được thưởng thức. Một đứa giọng Quảng Ngãi lên tiếng.
- Ngon quá dì ơi. Quê cháu không có thứ này. Một đứa giọng Quảng Bình góp chuyện
- Nó được làm từ nguyên liệu gì vậy bác? Một đứa giọng bắc hỏi.
- …
Câu chuyện cứ nổ như bắp rang. Chị lần lượt trả lời từng đứa. Đến đoạn chị nói “ phở sắn là món ăn chống đói loại sang của quê tôi”. Chúng trố mắt ngạc nhiên và đòi chị kể nguồn gốc món ăn. Giọng chị trầm hẳn, xa xăm:
- Quê tôi vùng đất “ chó ăn đá, gà ăn muối” sỏi đá khô cằn, không có ruộng lúa nước nhiều. Cây lương thực chính là cây sắn. Đa số các món ăn đều được chế biến từ sắn. Sắn luộc, sắn hấp, sắn ghế cơm, sắn nấu canh, sắn làm bánh trôi… Ăn mãi ngán lắm, lại có người say (ngộ độc) sắn nguy hiểm đến tính mạng. Nhưng đói mà! Biết mần răng được! Không chịu đầu hàng trước nghiệt ngã của cuộc sống, người dân xứ Quế mới nghĩ cách chế biến món phở này để cải thiện. Quá trình làm phở rất công phu. Nên những ngày nông nhàn người ta đem sắn lát khô ngâm nhiều ngày, mỗi giờ thay nước một lần chắt hết nước vàng, độc tố… cho đến khi sắn trắng, sạch không còn mùi nồng nồng của sắn thì đem phơi đem phơi khô. Rồi nghiền thành bột mịn. Để làm được phở còn phải qua nhiều công đoạn. Đầu tiên khuấy bột thành hồ chín, đem ép như làm bún vậy. Một người cầm cần ép, còn một người phải lanh tay đưa tấm vỉ chéo qua chéo lại, để tạo ra vỉ phở có ô hình thoi, giống mắt lưới đánh cá của người vùng biển, như các con thấy đó. Mục đích tạo sự kết dính giữa các sợi phở thành miếng phở lớn khô dễ cất giữ, bảo quản. Khi ăn chỉ cần bẻ ngâm sơ qua nước lạnh thì sợi phở sắn sẽ trở nên mềm, dẻo, có mùi thơm và độ ngọt nhẹ của củ sắn. Nhưn phở thì đơn giản chủ yếu là cá tràu (lóc) có trên đồng ruộng chúng tôi. Cá bắt về làm sạch vảy, chà hết nhớt rửa sạch với nước muối loãng. Cắt thành từng lát mỏng cở một cm. Khử dầu phộng với nén, nghệ cho đổ cá vào um, bỏ ớt cay cay cho cá bớt tanh và nấu như các con vừa làm là có nồi nhưn tuyệt hảo rồi. Có thể dùng cá chuồn, cá nục, cá ngừ … làm nhưn cũng được. Ngon nhất vẫn là nhưn thịt ếch. Thịt ếch băm nhuyễn gia vị hơi cay một chút, viên chả nấu nhưn là hết chỗ chê. Để có bát phở hoàn thiện, phải kèm với rau chuối cây xắt mỏng trộn rau quế , rau húng, rau diếp, rau muống chẻ sợi… Người ta nói món phở sắn là món ăn “ của một đồng, công một lượng” là rứa đó mấy con.
- Cháu thấy phở Sắn phải là đặc sản của quê bác, ngon không kém phở Bắc ngoài cháu.
- Đặc biệt là giá thành lại rẻ nhất trong các loại phở có trên thế giới này đó – Quỳnh chen vào đầy tự hào
Trâm con thứ hai của chị cũng giơ tay xin phát biểu:
- Mấy anh chị có biết gần đây tạp chí “Gia đình.net.vn” xếp phở sắn vào danh sách “ 6 món phở lạ trong ẩm thực Việt”
- Thật hả? ồ ..ồ… cả bọn đồng thanh
- Ra trường con nhất định xin về công tác ở quê “O” để được ăn phở sắn đặc sản. Một cậu con trai Huế nảy giờ mới lém lĩnh góp chuyện.
- Con nữa, cháu nữa… Mấy đứa đồng loạt giơ tay.
- Đúng rồi! Phải nhiều đứa xung phong về Quế Sơn công tác để chữa bệnh ngộ độc sắn nữa chứ. Chị vui vẻ góp lời. Nheo mắt nhìn những bác sĩ tương lai đang ăn ngon lành món phở sắn dân dã quê chị.
Tác giả:Lê Thị Điểm
GV Trường THCS Quế Thuận, Quế Sơn, Quảng Nam
Hội viên hội văn học nghệ thuật Đất Quảng
*Cám ơn Cô đã gởi bài về Blogquangnam
